اردوغان: عضویت در اتحادیه اروپا اولویت آنکارا نیست/ قیمت لیر ترکیه ارزان شد!
رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، در گفتوگو با شبکه الجزیره تأکید کرد که عضویت در اتحادیه اروپا دیگر اولویت آنکارا نیست و هشدار داد که در صورت نپذیرفتن ترکیه، این اروپاست که متضرر میشود.
رجب طیب اردوغان روز شنبه در مصاحبه با شبکه الجزیره، موضع جدید ترکیه را درباره عضویت در اتحادیه اروپا اعلام کرد. او صریحاً گفت: «پیوستن به اتحادیه اروپا اولویت ما نیست و اگر ترکیه به این اتحادیه نپیوندد، این اروپا خواهد بود که بازنده میشود.»
اردوغان همچنین مدعی شد کشورهای اروپایی تمایلی برای ادغام ترکیه در این اتحادیه نشان نمیدهند.
ماجرای آنکارا و بروکسل از کجا شروع شد؟
ترکیه در سال ۱۹۸۷ درخواست عضویت کامل در اتحادیه اروپا را ارائه کرد. در سال ۱۹۹۹ وضعیت نامزد را دریافت کرد و مذاکرات رسمی از سال ۲۰۰۵ آغاز شد؛ اما از مجموع ۳۵ فصل مذاکرات، تاکنون تنها ۱۶ فصل باز شده و فقط یک فصل (علم و پژوهش) بهطور موقت بسته شده است.
از سال ۲۰۱۸ نیز شورای اتحادیه اروپا اعلام کرد مذاکرات به بنبست رسیده و هیچ فصل جدیدی باز یا بسته نمیشود.
چرا اروپا ترکیه را نمیپذیرد؟
دلیل اصلی اروپا برای نپذیرفتن ترکیه، «عقبگرد دموکراتیک و حاکمیت قانون» عنوان شده است. گزارشهای سالانه کمیسیون اروپا و قطعنامههای پارلمان اروپا بارها ادعا کردهاند که ترکیه در حوزههای دموکراسی، استقلال قضایی، آزادی بیان، آزادی مطبوعات و حقوق اساسی عقبگرد جدی داشته است.
پس از کودتای نافرجام ۲۰۱۶، عواملی مانند پاکسازیهای گسترده، تغییر نظام به ریاستجمهوری متمرکز، فشار بر مخالفان سیاسی (از جمله بازداشت اکرم اماماوغلو)، محدودیت جامعه مدنی و رسانهها و عدم اجرای کامل احکام دادگاه اروپایی حقوق بشر، فاصله ترکیه با معیارهای بروکسل را بیشتر کرده است. اتحادیه اروپا تأکید دارد که بدون پیشرفت ملموس در این حوزهها، ازسرگیری مذاکرات ممکن نیست.
گره قبرس؛ مانعی که مذاکرات را متوقف کرد
ترکیه همچنین جمهوری قبرس را که از سال ۲۰۰۴ عضو اتحادیه اروپاست، به رسمیت نمیشناسد و پروتکل الحاقی توافقنامه آنکارا را درباره قبرس اجرا نمیکند. همین موضوع باعث شده ۸ فصل مذاکرات باز نشود. یونان و قبرس نیز معمولاً هرگونه پیشرفت در روابط اتحادیه اروپا و ترکیه را به پیشرفت در مسئله قبرس مشروط میکنند.
از سوی دیگر، همسویی ترکیه با سیاست خارجی و امنیتی مشترک اتحادیه اروپا بسیار پایین است و بر سر سوریه، لیبی، شرق مدیترانه و روابط با روسیه اختلافهایی جدی وجود دارد.
اقتصاد و عوامل فرهنگی؛ دو روی دیگر ماجرا
ترکیه از نظر اقتصادی ادغام بالایی با اتحادیه اروپا دارد، اما همچنان با چالشهایی مانند تورم، بیکاری و اصلاحات ساختاری روبهروست. از طرفی، با توجه به مسلمان بودن اکثریت جمعیت ترکیه و غالب بودن اومانیسم و لیبرالیسم در اتحادیه اروپا، عوامل فرهنگی و هویتی نیز از جمله عمیقترین و در عین حال کمتر مطرحشده دلایل مقاومت در برابر عضویت ترکیه بوده است.
مقامات ترکیه اما در مقابل میگویند اتحادیه اروپا استاندارد دوگانه اتخاذ کرده، اراده سیاسی ندارد و در پیش گرفته «بیعدالتی ۵۳ ساله» را در حق آنکارا اعمال میکند.
با این حال، ترکیه همچنان نامزد رسمی است و همکاریهای عملی در حوزههایی مانند مهاجرت، تجارت، امنیت، انرژی و مبارزه با تروریسم ادامه دارد. دیدارهای سطح بالای سال ۲۰۲۶ از جمله دیدار اردوغان با رهبران اتحادیه اروپا در حاشیه اجلاس ناتو، نشاندهنده تمایل به بهبود روابط عملی است؛ اما پارلمان و شورای اتحادیه اروپا صراحتاً اعلام کردهاند مذاکرات الحاق بدون اصلاحات دموکراتیک احیا نمیشود.
منبع: فارس
