قیمت برنج در ایران نجومی شد!/ سه برابر گرانتر از بازار جهانی
با وجود اینکه قیمت جهانی هر کیلو برنج باکیفیت حدود یک دلار است، مصرفکنندگان ایرانی مجبورند این محصول را سه برابر گرانتر خریداری کنند. کارشناسان دلیل این تفاوت فاحش قیمت را در ترکیبی از سودجویی واسطهها، هزینه بالای تولید و ضعف نظارت بر واردات میدانند.
تحلیلها نشان میدهد که شکاف قیمت برنج بین بازار داخلی و جهانی بیش از سه برابر شده است و عوامل متعددی در این گرانی نقش دارند. از جمله این عوامل میتوان به فعالیت دلالان، سودجویی واردکنندگان، افزایش هزینههای تولید و ساختار ناکارآمد کشاورزی اشاره کرد.
امیر آقاجانیان، عضو انجمن تولیدکنندگان و تأمینکنندگان برنج، اظهار داشت: «با اینکه قیمت جهانی هر کیلو برنج مرغوب حدود یک دلار است، در ایران نرخ فروش همین محصول به حدود سه دلار میرسد.» وی افزود: «هزینه تولید هر کیلو برنج طارم و هاشمی در شمال کشور بین ۱۴۰ تا ۱۴۵ هزار تومان است، در حالی که در بازار مصرف قیمت آن به ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان میرسد.»
آقاجانیان به نقش واسطهها و ناکارآمدی شبکه توزیع اشاره کرد و گفت: «افزایش بیرویه قیمت بیش از آنکه ناشی از کمبود تولید باشد، نتیجه فعالیت دلالان و نبود نظارت مؤثر است. با وجود صدور مجوز واردات، ضعف در نظام توزیع و احتکار برخی سودجویان باعث شد قیمتها همچنان بالا باقی بماند.»
از سوی دیگر، وزیر جهاد کشاورزی اخیراً اعلام کرد که یکی از واردکنندگان برنج از طریق گرانفروشی بیش از ۲۵۰ میلیون دلار سود غیرقانونی کسب کرده است؛ این موضوع نشاندهنده وجود خلأ جدی در نظارت بر واردات و قیمتگذاری است.
کارشناسان بخش کشاورزی نیز معتقدند گرانی برنج تنها ناشی از دلالی نیست و هزینههای بالای تولید نقش مهمی در آن دارد. افزایش قیمت نهادهها، خرد بودن اراضی، ضعف مکانیزاسیون و بهرهوری پایین در مزارع شمال کشور، موجب افزایش هزینه تمامشده تولید شده است.
یک کارشناس بازار برنج در گفتگو با فارس بیان کرد: «وقتی کشاورز در زمینهای کوچک و با ابزار سنتی فعالیت میکند، طبیعی است که هزینه تولید بالا باشد. از سوی دیگر، واردکنندگان با بهرهگیری از رانت و نبود شفافیت، بازار را در اختیار گرفته و با گرانفروشی و احتکار، قیمتها را افزایش میدهند.»
آقاجانیان در پایان تأکید کرد: «تا زمانی که نظارت بر زنجیره واردات تا عرضه تقویت نشود و دلالی مهار نگردد، کاهش قیمت در کوتاهمدت امکانپذیر نخواهد بود.»
با توجه به اینکه برنج یکی از کالاهای اصلی سبد غذایی خانوار ایرانی است، ادامه افزایش قیمت آن فشار اقتصادی سنگینی بر مردم وارد میکند. فعالان بازار معتقدند برای بازگرداندن تعادل به این بخش، دولت باید با ایجاد شفافیت در زنجیره تأمین، حذف واسطهها و حمایت از مکانیزاسیون کشاورزی، مسیر تولید تا مصرف را اصلاح کند.
منبع: ایران جیب
