افزیش قیمت ۴۰ برابری برنج، این مواد غذایی را از سفرهها جمع کرد/آیا ارزان خواهد شد؟
برنج امروز دیگر تنها یک ماده غذایی نیست؛ هر دانه آن نشاندهنده تورم انباشته و کاهش قدرت خرید مردم است. تازهترین آمارها نشان میدهد قیمت برنج ایرانی درجه یک در مهر ۱۴۰۴ نسبت به سال گذشته بیش از دو و نیم برابر شده است. در بازار فعلی، برنج به نمادی از فشار معیشتی تبدیل شده و دادههای مرکز آمار ایران حاکی است که قیمت هر کیلو برنج ایرانی درجهیک به حدود ۳۳۰ هزار تومان رسیده، در حالی که همین رقم در مهر سال گذشته ۱۳۰ هزار تومان بوده است؛ جهشی تقریباً دو و نیم برابری.
افزایش قیمت برنج خارجی؛ جایگزینی که دیگر ارزان نیست
افزایش قیمت محدود به برنج ایرانی نیست؛ برنج خارجی درجهیک نیز در مهر امسال به طور میانگین ۹۵ هزار تومان معامله شده که نسبت به شهریور ۸ درصد و نسبت به مهر سال گذشته حدود ۹۰ درصد رشد داشته است. به این ترتیب، برنج خارجی دیگر گزینه اقتصادی گذشته نیست و بسیاری از خانوادهها آن را کالایی گران میدانند.
انحصار مصنوعی یا سیاستهای تشویقی؛ روایت گرانی ۱۴۶ درصدی برنج
رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، جهش بیش از ۱۴۶ درصدی قیمت برنج ایرانی طی یک سال را ناشی از سیاستهای تشویقی واردات در مقابل خرید برنج داخلی میداند. او معتقد است این روند باعث جمعآوری یکباره محصول از کشاورزان و ایجاد نوعی انحصار در بازار شده است.
کاهش قدرت خرید کارگران؛ از ۹۵ کیلو تا ۳۱ کیلو برنج
مقایسه تاریخی نشان میدهد طی یک دهه گذشته، تورم سفره مردم را به شدت کوچک کرده است.
- قیمت برنج ایرانی: از ۷٬۵۰۰ تومان در سال ۱۳۹۴ به ۳۳۰ هزار تومان در ۱۴۰۴ → افزایش ۴۰ برابری
- حداقل حقوق کارگران: از ۷۱۲ هزار تومان به ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان → افزایش ۱۲ برابری
این بدان معناست که اگر کارگر سال ۹۴ توانسته بود حدود ۹۵ کیلو برنج ایرانی بخرد، امروز تنها میتواند بین ۲۷ تا ۳۱ کیلو تهیه کند.
شکاف عمیق دستمزد و هزینهها
این دادهها نشان میدهد قیمت برنج بسیار سریعتر از افزایش دستمزد رشد کرده و سهم آن در سبد غذایی خانوار کاهش یافته است. بسیاری از خانوادهها یا مصرف خود را کاهش دادهاند و یا به برنج ارزانتر و کمکیفیت روی آوردهاند.
افزایش هزینه تولید برنج؛ صدای کشاورزان شمال کشور
در شمال کشور، جایی که برنج ایرانی تولید میشود، کشاورزان میگویند هزینههای تولید شامل بذر، کود و ماشینآلات چند برابر شده است. کاهش قدرت خرید مردم نیز باعث شده بخشی از محصول روی دست فروشندگان بماند. یکی از فروشندگان در تهران میگوید: «قبلاً مشتریها کیسه کامل میخریدند، الان نیمکیلو یا یک کیلو میگیرند.»
دلایل اصلی جهش قیمت برنج
کارشناسان سه عامل اصلی را در افزایش قیمت مؤثر میدانند:
- کاهش سطح زیرکشت به دلیل کمبود آب
- افزایش هزینه واردات و وابستگی به نرخ ارز
- رشد هزینه حملونقل و بستهبندی
فعالان بازار میگویند قیمت تمامشده هر کیلو برنج ایرانی در سال جاری حداقل ۶۰ درصد افزایش یافته است.
نوسانات ارز و محدودیتهای جهانی؛ فشار بر برنج خارجی
برنج خارجی نیز از تحولات جهانی بینصیب نبوده است. محدودیتهای صادراتی هند، تغییرات نرخ ارز و افزایش هزینه حملونقل باعث رشد قیمت آن شده است. دلار که در سال ۱۳۹۴ حدود ۳٬۳۰۰ تومان بود، اکنون بیش از ۱۰۰ هزار تومان معامله میشود و جهش ارزی نقش مهمی در گرانی برنج خارجی داشته است.
پیامدها؛ کاهش مصرف و افزایش تقلب
افزایش قیمت باعث کاهش مصرف و افزایش تقلب در بازار شده است؛ از اختلاط برنج خارجی با ایرانی گرفته تا فروش برنج کهنه به جای تازه. یکی از خریداران میگوید: «برنج ایرانی دیگر در سفره روزانه ما نیست؛ فقط برای مهمانیها استفاده میکنیم.»
افزایش قیمت داخلی یا جهانی؟
با وجود اینکه قیمت جهانی برنج در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۵ درصد رشد کرده، جهش ۱۵۰ درصدی قیمت در ایران عمدتاً ناشی از عوامل داخلی مانند نرخ ارز و سیاستهای تنظیم بازار است.
برنج ۳۳۰ هزار تومانی؛ روایت ده ساله کوچک شدن سفرهها
برنجی که زمانی غذای مشترک همه طبقات بود، امروز کالایی شده که خانوادهها برای خرید آن باید حساب و کتاب کنند. مسیر قیمت از ۷ هزار تومان تا ۳۳۰ هزار تومان داستان ده سالهای از کاهش قدرت خرید و کوچکتر شدن سفرههای ایرانی را روایت میکند.
حق این مسولین خائن به ملت فقط اعدام انقلابی است چون عامل گرانی همین مسولین دولت همکار ی باواسطه ودلال هست دارند ملت بیچاره را می چاپند