مسکن بخریم یا صبر کنیم؟
با شدت گرفتن روند بازگشت و اخراج اتباع افغانستانی از ایران، برخی گمانهزنیها از احتمال کاهش قیمت اجاره و مسکن حکایت دارند؛ اما کارشناسان میگویند این اثر تنها در مناطقی خاص، محدود و موقتی خواهد بود.
به گزارش اقتصاد گلد به نقل از فرارو، با فروکش کردن تنشهای نظامی میان ایران و اسرائیل و اجرای سیاستهای جدید مهاجرتی، روند بازگشت و اخراج افغانهای فاقد مدارک سرعت گرفته است. طبق گزارشها، در شش ماه گذشته بیش از ۷۷۰ هزار مهاجر افغانستانی بدون مدارک قانونی از ایران خارج شدهاند؛ آماری که در سطح بینالمللی بیسابقه عنوان میشود.
بخش زیادی از این مهاجران در مناطق مرکزی و جنوبی تهران، بهویژه مناطق ۱۲ تا ۲۰ زندگی میکردند. این مناطق عمدتاً دارای خانههای کلنگی و بافت فرسودهاند؛ واحدهایی که اغلب مورد استقبال مالکان ایرانی قرار نمیگیرند و در سالهای اخیر به منبع درآمدی برای مالکان از طریق اجاره به اتباع خارجی تبدیل شده بودند.
دوگانه کاهش اجاره یا افزایش هزینه ساخت
با خروج اتباع افغان از این محدودهها، کاهش تقاضای اجاره در همین مناطق قابل پیشبینی است؛ اما کارشناسان میگویند این کاهش، اثر گسترده و پایدار بر کل بازار مسکن تهران یا سایر کلانشهرها نخواهد داشت. از سوی دیگر، کاهش حضور افغانها به معنای حذف نیروی کار ارزان در پروژههای ساختمانی است؛ موضوعی که میتواند با افزایش دستمزد کارگران ایرانی، هزینه تمامشده ساخت مسکن را بالا ببرد.
بر اساس برآوردهای غیررسمی، ۶۰ تا ۷۰ درصد کارگران ساختمان در ایران اتباع افغان هستند. حذف این نیروی کار، علاوه بر کند کردن روند ساختوساز، میتواند پروژههای بزرگی مثل نهضت ملی مسکن را با تأخیر روبهرو کند و هزینهها را افزایش دهد.
کارشناس: منتظر کاهش کلی قیمت نباشید
منصور غیبی، کارشناس مسکن، تأکید میکند که خروج افغانها صرفاً در برخی بافتهای مهاجرنشین اثرات جزئی دارد و هیچ نشانهای از کاهش سراسری قیمت مسکن وجود ندارد. او معتقد است انتشار اعداد و شایعات درباره کاهش قیمت میتواند اقدامی هدفمند برای کاهش فشار روانی جامعه نسبت به وضعیت بازار اجاره باشد.
غیبی با بیان اینکه جایگزینی نیروی کار افغان با کارگر ایرانی، اگرچه هزینهها را افزایش میدهد، اما این رشد هزینهها «فاجعهبار» نخواهد بود، تأکید میکند که بهتر بود دولت پیش از اجرای سیاستهای جدید مهاجرتی، تمهیدات لازم را برای جلوگیری از شوک به بازار در نظر میگرفت.
جمعبندی
با توجه به شواهد فعلی، کاهش چشمگیر قیمت مسکن یا اجاره در کوتاهمدت بعید به نظر میرسد و خروج مهاجران تنها در نقاط خاص میتواند تأثیرگذار باشد. بنابراین برای خرید مسکن، تصمیمگیری باید بر اساس شرایط شخصی و نیاز واقعی باشد؛ نه فقط بر مبنای انتظار کاهش قیمت.
