دلایل صعودی شدن دلار مشخص شد/ آیا بخریم یا نه؟
مهدی بهنام، عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه فردوسی، درباره دلایل افزایش قیمت دلار توضیح داد که مجموعهای از عوامل داخلی و بینالمللی باعث فشار صعودی روی نرخ ارز شده است. او مهمترین عامل را ابهامات و ناامنیهای سیاسی در سطح جهانی دانست و گفت: «هرگاه در کشورهای مختلف بیثباتی ایجاد میشود، مردم به سمت داراییهای امن مانند دلار و طلا روی میآورند. از زمان جنگ جهانی تاکنون، این دو همواره بهعنوان گزینهای مطمئن شناخته شدهاند و افزایش تقاضا، نرخها را بالا میبرد.»
اثر تورم و تقاضای خارجی
بهنامه افزود که تورم داخلی نیز نقش مهمی دارد: وقتی قیمت کالاها بالا میرود، مردم برای حفظ ارزش داراییهای خود به خرید دلار تمایل پیدا میکنند. علاوه بر این، در پایان سال میلادی معمولاً تقاضا از سوی مسافران و شرکتهایی که با خارج تعامل دارند افزایش مییابد و این موضوع نیز بر نرخ دلار تأثیرگذار است.
عوامل داخلی و جهانی
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد که ناامنیهای اقتصادی داخلی نیز بر بازار ارز اثرگذار است و حتی اظهارات مسئولان بانکی میتواند باعث افزایش نگرانی و تقاضا برای دلار شود. همچنین شرایط ایجاد شده توسط آمریکا و نمونههایی مانند ونزوئلا، باعث بیثباتی و رشد قیمت دلار شدهاند.
نقش قیمت جهانی طلا
بهنامه به افزایش قیمت جهانی طلا نیز اشاره کرد و گفت: وقتی طلا گران میشود، خرید آن بهصرفه نیست و مردم به جای آن به دلار روی میآورند که افزایش تقاضا باعث بالا رفتن نرخ دلار میشود.
کاهش درآمدهای نفتی
او افزود که ۸۰ درصد درآمد ارزی کشور از نفت تأمین میشود، اما به دلیل شرایط فعلی، فروش نفت کاهش یافته و حتی فروش با روشهای خاص انجام میشود. این کاهش درآمد موجب کاهش عرضه دلار در بازار و افزایش قیمت آن شده است.
اقدامات بانک مرکزی
بهنامه درباره راهکارهای بانک مرکزی گفت: مشکلات ساختاری اقتصاد ایران عمیق است و کنترل بازار بهسادگی امکانپذیر نیست؛ مانند قطاری که از ریل خارج شده باشد. فساد مالی، برداشتهای میلیاردی و ضعف ساختارها مانع مدیریت پایدار بازار شدهاند. بانک مرکزی تنها میتواند با کنترل حجم پول تا حدودی تورم و نرخ دلار را مدیریت کند، اما برای کنترل اساسی نیازمند اصلاحات بلندمدت در زمینه درآمد نفتی و کاهش ناآرامیهای بینالمللی هستیم.
آیا زمان مناسبی برای خرید دلار است؟
در پاسخ به این پرسش، بهنام گفت که تصمیم سرمایهگذاری به شرایط هر فرد بستگی دارد، اما تا زمانی که وضعیت کنونی ادامه دارد، کنترل پایدار قیمت دلار بعید به نظر میرسد.
