هشدار به مالکان: ثبت املاک بدون سند الزامی شد
سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از راهاندازی قریبالوقوع سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی خبر داد. این سامانه بر اساس ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و به دستور رئیس قوه قضاییه فعالیت خواهد کرد و زمان دقیق آغاز آن از طریق روزنامه رسمی کشور اعلام میشود.
هدف سامانه ماده ۱۰
این سامانه بستری برای ثبت ادعاهای مالکیت، حق انتفاع و حق ارتفاق املاک فاقد سند رسمی فراهم میکند و با تکمیل حدنگاری (کاداستر) کشور، شفافیت مالکیتها را افزایش میدهد. هر قطعه ملک باید دارای نقشه دقیق UTM و اطلاعات هویتی و حقوقی در بانک جامع املاک باشد.
دلایل عدم تکمیل حدنگاری
طبق سخنان اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت، دو عامل اصلی مانع تکمیل صددرصدی حدنگاری شده است:
- نبود الزام مؤثر برای ثبت رسمی ملک و دریافت سند
- امکان انجام معاملات با اسناد عادی
کارکرد سامانه
هدف سامانه بررسی و تثبیت ادعاهای مالکیت افراد نسبت به املاک فاقد سند و صدور سند مالکیت حدنگار است. این فرآیند از بروز جرایمی مانند کلاهبرداری، فروش مال غیر و معاملات معارض جلوگیری میکند.
تکلیف مالکان
تمام افرادی که بیش از دو سال نسبت به ملک ادعایی دارند، ظرف دو سال از زمان راهاندازی سامانه باید نقشه و مدارک ملک را بارگذاری کنند. پس از ثبت اطلاعات:
- امکان اقدام برای دریافت سند مالکیت وجود دارد
- یا در صورت نیاز، میتوان دعوای حقوقی در مراجع قضایی مطرح کرد
- اگر ملک دارای سند رسمی باشد یا در تصرف مدعی نباشد، باید دعوی خلع ید یا الزام به تنظیم سند رسمی مطرح شود
پیامدهای عدم ثبت ادعا
- هیچ ادعایی در سامانه پذیرفته نخواهد شد
- ادعاها علیه اراضی دولتی، عمومی یا اشخاص ثالث دارای سند رسمی، قابل رسیدگی نخواهد بود
- امکان طرح ادعای مالکیت عملاً از بین میرود
نحوه رسیدگی و انتقال ملک
- سامانه مشخص میکند ملک مشمول کدام قانون است (از جمله قوانین مربوط به اراضی و ساختمانهای فاقد سند یا ثبت اولیه)
- اگر انتقال ملک قبل از صدور سند انجام شود، معامله ثبت میشود اما انتقال رسمی مالکیت انجام نشده و ممکن است ابطال شود
نکات مهم
- سامانه مسیر میانبر برای دریافت سند نیست؛ تمام درخواستها در چارچوب قوانین بررسی میشوند
- مالکان میتوانند هماکنون از مسیرهای قانونی موجود، مانند سامانه تعیین تکلیف یا مراجعه به بنیاد مسکن، برای اخذ سند اقدام کنند
این سامانه با هدف شفافسازی مالکیتها و تثبیت حقوق قانونی مالکان طراحی شده و اهمیت آن در پیشگیری از اختلافات ملکی و تسریع صدور اسناد رسمی برای املاک فاقد سند است.
