این بانکها در آینده با چالش جدی رو به رو خواهند شد!
در میان ده بانک بزرگ کشور، بانک پارسیان با ثبت بازده ۱۰۷ درصدی حقوق صاحبان سهام جایگاه نخست را به خود اختصاص داده است و پس از آن بانکهایی چون ملت و پستبانک قرار دارند. با این حال، بانکهایی که از نظر کفایت سرمایه در سطح پایینی قرار دارند یا سودآوری پایداری ندارند، با وجود افزایش سرمایه ثبتی، در مسیر رقابت بلندمدت با مشکلات جدی روبهرو خواهند شد.
پس از ابلاغ مصوبه جدید هیأت وزیران در خصوص حداقل سرمایه لازم برای تأسیس و ادامه فعالیت بانکهای غیردولتی، تحلیلگران حوزه پولی و مالی بار دیگر وضعیت سرمایه و توان مالی بانکها را زیر ذرهبین بردهاند. طبق این مصوبه، حداقل سرمایه مورد نیاز برای انواع بانکها مشخص شده است؛ بهطوری که برای بانک جامع ۹۰ همت، بانک تجاری ۵۰ همت، بانک توسعهای ۴۰ همت، بانک تخصصی ۳۰ همت و بانک قرضالحسنه ۵ همت تعیین شده است.
کارشناسان معتقدند که صرفاً افزایش رقم سرمایه ثبتی نمیتواند بیانگر سلامت مالی یا ثبات یک بانک باشد. عواملی مانند کفایت سرمایه، کیفیت داراییها، توان سودآوری و مدیریت ریسک نقدینگی نقش بسیار مهمتری در ارزیابی واقعی عملکرد بانکها دارند.
از منظر کفایت سرمایه، بانکها باید بهاندازه کافی سرمایه در اختیار داشته باشند تا ریسکهای عملیاتی و اعتباری خود را پوشش دهند و از انتقال خسارتها به سپردهگذاران جلوگیری کنند. هرچه نسبت کفایت سرمایه بالاتر باشد، توان بانک در مقابله با ریسک بیشتر است. در حالیکه نسبت مطلوب این شاخص در ایران ۸ درصد تعیین شده، در استاندارد جهانی بازل ۱۳ این عدد به ۱۶ درصد رسیده است. بررسیها نشان میدهد نیمی از ده بانک بزرگ کشور زیر سطح مطلوب قرار دارند، اما بانکهای خاورمیانه، پاسارگاد، ملت، سامان و تجارت از وضعیت بهتری برخوردارند.
در حوزه سودآوری، شاخص اصلی مورد توجه، بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) است که بیانگر میزان سود تولیدشده به ازای هر ۱۰۰ واحد سرمایه سهامداران است. بر اساس آمار مالی سال ۱۴۰۳، بانک پارسیان با ROE معادل ۱۰۷ درصد در صدر جدول ایستاده و نشان داده است که توانسته از سرمایه سهامداران بهطور مؤثری برای خلق سود استفاده کند. پس از آن، بانک شهر با ۱۰۶.۹ درصد، گردشگری با ۷۱ درصد، پستبانک و ملت در جایگاههای بعدی قرار دارند. در مقابل، بانک صادرات با وجود رشد قیمتی سهام، از نظر بهرهوری سرمایه عملکرد ضعیفتری داشته است.
این دادهها گویای اختلاف چشمگیر میان بانکها در کارایی مدیریت سرمایه است؛ در حالیکه برخی همچون پارسیان و شهر عملکردی فراتر از میانگین صنعت داشتهاند، برخی دیگر هنوز درگیر هزینههای بالا و سودآوری ناپایدار هستند.
جمعبندی بررسیها نشان میدهد نظام بانکی ایران در آستانه تحول ساختاری جدی قرار دارد. مصوبه جدید دولت بانکها را ملزم کرده است که پایههای سرمایهای خود را تقویت کنند، اما تجربه نشان داده افزایش عددی سرمایه بهتنهایی کافی نیست. آنچه اهمیت دارد، ترکیب متوازن سرمایه با نسبت کفایت سرمایه مطلوب و سودآوری پایدار است. در نهایت، بانکهایی که بتوانند ضمن رعایت الزامات نظارتی، بازده واقعی برای سهامداران ایجاد کنند و به استانداردهای بینالمللی نزدیک شوند، برندگان اصلی رقابت آینده نظام بانکی خواهند بود؛ سایر بانکها در صورت تداوم ساختار ناکارآمد و ضعف در مدیریت ریسک، در دستیابی به ثبات مالی و رقابتپذیری بلندمدت دچار مشکل خواهند شد.
منبع: اقتصاد آنلاین
